ReadyPlanet.com
dot dot
การตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์ (Complete Blood Count: CBC) article

        การตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์ (Complete Blood Count: CBC)บางคนก็เรียกว่า ตรวจความสมบูรณ์ของเลือด, ตรวจความเข้มข้นของเลือด, ตรวจเลือดสมบูรณ์ ฯลฯ ซึ่งออกจะไม่ค่อยถูกต้องนักเพราะเป็นการสื่อความหมายไม่ชัดเจน ไม่ครบถ้วนคำว่า CBC ที่คุณหมอหรือคุณพยาบาลพูดกันติดปากย่อมาจากคำว่า Complete Blood Count ซึ่งน่าจะแปลเป็นไทยตรงตัว และถูกต้องคือ "การตรวจนับเม็ดเลือดอย่างสมบูรณ์" ที่บอกว่า "อย่างสมบูรณ์" เพราะตรวจนับทุกองค์ประกอบของเลือด(เม็ดเลือด) คือดูเม็ดเลือดทุกชนิดในเลือด ทั้งเม็ดเลือดแดง, เม็ดเลือดขาว, เกร็ดเลือด ไม่เฉพาะจำนวนเท่านั้น ยังดูถึงขนาด, รูปร่าง, การติดสี การเรียงตัว ฯลฯ ซึ่งข้อมูลต่างๆเหล่านี้จะนำไปใช้วิเคราะห์วินิจฉัยโรคต่างๆต่อไป

เราตรวจอะไรบ้างใน CBC

ดังกล่าวแล้วว่า CBC เป็นการตรวจดูทุกองค์ประกอบของเลือด ดังนั้นการรายงานผลจำเป็นต้องประกอบด้วยค่าหลายๆค่า เช่น

  1. ความเข้มข้นของเลือดบางตำราเรียกว่า ปริมาณเม็ดเลือดแดงอัดแน่น ซึ่งเป็นการแปลตรงตัวตามวิธีการตรวจ น่าจะเป็นคำภาษาไทยที่ตรงที่สุดแต่ไม่ค่อยสื่อความหมาย จึงขออนุญาตใช้คำว่าความเข้มข้นของเลือดแทนนะครับ ภาษาอังกฤษคือ Hematocrit
  2. ปริมาณฮีโมลโกลบิน (Hemoglobin)เป็นสารที่มีความสำคัญในการขนถ่ายออกซิเจนไปตามส่วนต่างๆของร่างกาย
  3. ปริมาณเม็ดเลือดขาวและสัดส่วนของเม็ดเลือดขาวชนิดต่างๆ เช่น- เม็ดเลือดขาวชนิดนิวโตรฟิล(Neutrophil) บางคนเรียกว่าเซลล์จับกินแบคทีเรีย ก็พอเรียดได้ เพราะเม็ดเลือดขาวชนิดนี้จะขึ้นสูงในเวลาที่มีการติดเชื้อแบคทีเรีย แต่มันเป็นการบอกเฉพาะหน้าที่เพียงส่วนหนึ่งของเม็ดเลือดขาวชนิดนี้เท่านั้น ในที่นี้จึงขอใช้ทับศัพท์ภาษาอังกฤษไปเลยจะดีกว่านะครับ- เม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟซัยต์ (Lymphocyte) เช่นเดียวกัน บางคนก็เรียกว่าเซลล์ต่อต้านไวรัส ด้วยเหตุเดียวกับที่อธิบายข้างต้น- เม็ดเลือดขาวชนิดอีโอสิโนฟิล (Eosinophil) บางคนก็เรียกเซลล์บ่งภูมิแพ้- เม็ดเลือดขาวชนิดเบโซฟิล(Basophil)-เม็ดเลือดขาวชนิดโมโนซัยต์( Monocyte) บางคนเรียกเซลล์จับกินเซลล์ที่ตายแล้ว
  4. ปริมาณเกร็ดเลือดปัจจุบันนี้สามารถนับได้ว่ามีกี่ตัวๆ ซึ่งจะรายงานเป็นตัวเลข เช่น 250,000/cu mm ซึ่งจะบอกถึงความสามารถของการแข็งตัวของเลือดได้ บางแห่งก็จะรายงานเป็น เพียงพอ (Adequate), เพิ่มขึ้น (Increase), หรือลดลง (Decrease)ซึ่งที่รายงานแบบนี้เพราะเป็นการตรวจด้วยการส่องกล้องจุลทรรศน์ไม่ได้ตรวจด้วยเครื่อง
  5. ลักษณะการติดสีและรูปร่างของเม็ดเลือดชนิดต่างๆ ซึ่งจะมีลักษณะเฉพาะตัว เช่น เม็ดเลือดแดงที่มีขนาดเล็กและติดสีจาง มักพบในผู้ที่มีโลหิตจางจากการรับประทานธาตุเหล็กไม่เพียงพอ (Iron Deficiency Anemia) เป็นต้นนอกจากนี้ยังมีค่าอื่นๆอีกรวมแล้วไม่น้อยกว่า 10 ค่า ค่าต่างๆเหล่านี้อาจมีบางค่าสูงกว่าเกณฑ์เฉลี่ย หรือตำกว่าเกณฑ์เฉลี่ยได้บ้าง ซึ่งแพทย์จะพิจารณาความสัมพันธ์ของค่าดังกล่าวนี้แล้วสรุปว่าปกติหรือไม่ หรือเป็นโรคอะไรสรุปแล้ว CBC เป็นการตรวจหลายๆอย่าง ไม่ใช่การตรวจเฉพาะเพียงค่าใดค่าหนึ่ง เช่น ความเข้มข้นของเลือด เพียงอย่างเดียวหรือ มีค่าเพียง 2-3 ค่าแล้วบอกว่านี่คือการตรวจ CBC

การตรวจ CBC จะบอกอะไรบ้าง

เป็นการตรวจดูสภาวะร่างกายทั่วๆไป คือมีโลหิตจางหรือไม่ มีการติดเชื้อต่างๆในร่างกายหรือไม่ คือเป็นการดูสภาวะร่างกายคร่าวๆ จึงเป็นการตรวจพื้นฐานที่นิยมใช้ประเมินสภาพร่างกายเบื้องต้น ทั้งในการตรวจสุขภาพประจำปีหรือการตรวจร่างกายอื่นๆ เข่น เตรียมตัวก่อนผ่าตัด เป็นต้น อย่างไรก็ตาม CBC ก็ใช้วินิจฉัยโรคบางชนิดได้ เช่น โรคมาเลเรีย, มะเร็งเม็ดเลือดขาว, โลหิตจาง ฯลฯ เป็นต้น

เขาตรวจ CBC กันอย่างไร

มีวิธีการตรวจอยู่หลายวิธีดังนี้

  1. การตรวจ CBC ด้วยวิธีดั้งเดิม (ปัจจุบันนี้ก็ยังทำอยู่)ก็คือการนำเลือดมาตรวจบนแผ่นสไลด์ด้วยการส่องกล้องจุลทรรศน์ และนำเลือดบางส่วนมาปั่นเพื่อหาค่าความเข้มข้นของเลือด(ปริมาณเม็ดเลือดแดงอัดแน่น) ส่วนการตรวจเม็ดเลือดขาวก็นำมาผ่านกรรมวิธีทำลายเม็ดเลือดแดงแล้วจึงเอามาใส่สไลด์แล้วส่องกล้องเพื่อนับปริมาณเม็ดเลือดขาวอีกครั้งหนึ่ง วิธีนี้เป็นวิธีที่แน่นอนเป็น conventional method เป็นที่ยอมรับกันในวงการแพทย์ทั่วโลก แต่มีข้อเสียคือ ใช้เวลา ในกรณีที่ต้องตรวจเป็นจำนวนมาก เช่นในการตรวจสุขภาพประจำปีเป็นหมู่คณะจะไม่สามารถกระทำได้เพราะใช้เวลาและมีรายละเอียดการทำค่อนข้างมาก ต้องใช้บุคลากรที่มีความรู้ความชำนาญ การวินิจฉัยบางโรคจำเป็นต้องใช้อายุรแพทย์ทางโลหิตวิทยา จึงมีผู้ประยุกต์โดยใช้วิธีที่ 2
  2. วิธีตรวจด้วยการประมาณ เป็นวิธีที่ใช้หลักการเดียวกับวิธีที่1 แต่ตัดขั้นตอนที่ละเอียดและใช้เวลาลง โดยการ นำเลือดมาปั่นหาค่าความเข้มข้นของเลือด และดูจากสไลด์เท่านั้น ซึ่งปริมาณเม็ดเลือดขาวที่ได้ก็จะเป็นการกะประมาณ ค่าอื่นๆ เช่น ปริมาณฮีโมโกลบินก็ไม่สามารถตรวจได้ วิธีนี้มีข้อดีเพียงอย่างเดียวคือประหยัดค่าใช้จ่าย แต่ไม่สามารถเป็นตัววินิจฉัยหรือคัดกรองได้ และมีโอกาสพลาดได้หากตรวจเป็นจำนวนมากๆ และยังไม่มีหลักฐานว่าเป็นที่ยอมรับในวงการแพทย์
  3. การตรวจด้วยเครื่อง Fully automatic blood analyzer เป็นเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นเพื่อรองรับการตรวจ CBC ในโรงพยาบาลใหญ่ๆ ที่มีตัวอย่างเลือดต้องตรวจมาก วิธีนี้ข้อดีคือรวดเร็ว ภายใน 1 นาทีก็ได้ผลแล้ว และแน่นอน ผิดพลาดน้อยมาก ใช้เป็นการ screening เบื้องต้นได้ เพราะสามารถตรวจองค์ประกอบของเลือดได้ละเอียดมากถึง 18-22 ค่า คือดูทุกแง่ทุกมุม แต่ก็ยังมีข้อจำกัดคือถ้ามีผลการตรวจที่ผิดปกติต้องตรวจซ้ำโดยวิธีที่ 1 เพราะการตรวจด้วยกล้องจุลทรรศน์เพื่อดูรูปร่าง ลักษณะ การติดสีของเม็ดเลือดนั้น คอมพิวเตอร์ยังไม่สามารถทำแทนมนุษย์ได้ ข้อเสียคือค่าใช้จ่ายจะสูงกว่าวิธีที่ 1 และ 2 3-4 เท่าข้อพิจารณาอย่างหนึ่งในการตรวจ CBC คือการตรวจนั้นจะต้องกระทำให้เสร็จสิ้นไม่เกิน 24 ชัวโมงหลังเจาะเลือดมาแล้ว เพราะแม้ว่าจะมีการใส่สารกันเลือดแข็งเพื่อรักษารูปร่างของเม็ดเลือดแล้วก็ตาม ขนาดของเม็ดเลือดขาวที่ออกมานอกร่างกายจะค่อยๆเล็กลงและแตกสลายไป เมื่อมาทำการตรวจไม่ว่าจะเป็๋นวิธีใด ก็ตรวจได้สามารถรายงานค่าได้เหมือนกัน แต่ค่าที่ได้จะไม่เป็นค่าที่แท้จริง เท่ากับสูญเปล่าโดยเปล่าประโยชน์สาเหตุนี้เอง โรงพยาบาลใหญ่ๆหรือศูนย์การแพทย์ที่มีคนไข้ที่ต้องตรวจ CBC เป็นจำนวนมากจึงนิยมใช้การตรวจด้วยวิธีที่ 3 เพื่อรักษาคุณภาพ แม้ว่าค่าใช้จ่ายจะสูงกว่าหลายเท่าตัวก็ตาม



รู้ทันโรคภัย ใส่ใจสุขภาพ

ใบบัวบก ช่วยลดขนาดเส้นเลือดขอด
สูตรไม่ลับ แก้หน้าเหี่ยว
"เหล้า" กับความผิดปกติทางเลือด
20 สัญญาณมะเร็งที่ผู้หญิงมักมองข้าม
เติมเต็มสุขภาพเชิงบวกด้วย เทรนด์อาหาร ปี 2010
ปวดเรื้อรัง ระวังสมองเหี่ยว
10 นาทีนวดก้นกบ ลดความเครียด
การรักษาโรคไบโพลาร์ให้ได้ผลดีในระยะยาว
Stem Cell คืออะไร
โรคอ้วน
โรคระบบทางเดินอาหาร ทำงานผิดปกติ
โบท็อกซ์อันตรายจริงหรือ
โรคในช่องปากที่คนไทยเป็นกันมากที่สุด
"ชิคุณกุนยา" ไวรัสร้ายจากยุงลาย
ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 H1N1
การตรวจเช็คมะเร็งปากมดลูก ( Pap smear ) article
ตรวจเต้านมด้วยตนเอง… อีกหนึ่งมาตรการในการป้องกันมะเร็งเต้านม article
สมองอักเสบและเยื่อหุ้มสมองอักเสบ article
ไข้หวัดนก article
สารกันเลือดแข็ง (Preservative) คืออะไร article
โรคโลหิตจาง article
ยาบ้าและสารเสพติด article
ตาบอดสี.... หลายสิ่งที่คุณยังไม่รู้ article
รับประทานอาหารอย่างไร? ให้เหมาะกับกรุ๊ปเลือด article
โรคกระดูกพรุน article
ท่านั่งขับรถที่ถูกต้อง article
ไวรัสตับอักเสบบี article
ทำอย่างไรเมื่อเจาะเลือดแล้ว รุ่งขึ้นมีรอยเขียวช้ำ article



bulletHome
bulletPerfecthealth's Job
dot
English
dot
dot
แผนที่ที่ตั้งของเพอร์เฟคเฮลธ
dot
bulletสำนักงานใหญ่
bulletสาขาเมืองไทยภัทรคอมเพล็กซ์
bulletสาขายูไนเต็ดเซ็นเตอร์สีลม
dot
เวชศาสตร์การท่องเที่ยว
dot
bulletISTM
dot
Web สุขภาพที่น่าสนใจ
dot
bulletsaksiri.org
bulletEmergency Medical Services (EMS)
bulletThai Heart Web
bulletthaiclinic.com
bulletHealthnet
bulletศูนย์วิทยาการ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
dot
Web ความปลอดภัยและอาชีวเวชศาสตร์
dot
bulletฐานข้อมูลอาชีวอนามัยและความปลอดภัยเกี่ยวกับสารเคมีที่มีใช้อย่างแพร่หลายในประเทศไทย
bulletthaisafety
bulletสมาคมส่งเสริมความปลอดภัยและอนามัยในการทำงาน
bulletOSHA
bulletNIOSH
bulletกรมควบคุมมลพิษ
bulletข้อมูลความปลอดภัยเคมีภัณฑ์ (MSDS)
dot
Web ประกันสุขภาพภาครัฐ
dot
bulletสปสช.
bulletสปสช.กทม.
bulletสำนักงานประกันสังคม
dot
Web งานทรัพยากรมนุษย์
dot
bulletthaihrm.com
bulletPMAT
bulletHR Center
dot
Friendly Links
dot
dot
Staff Only
dot
bulletWeb Maintenance
bulletPerfecthealth Web Mail
dot
Disclamation
dot
bulletGeneral Disclaimer
bulletMedical Disclaimer
dot
Newsletter

dot




Copyright © 2010 All Rights Reserved.
บริษัท เพอร์เฟคเฮลธแคร์แอนด์เช็คอัพ จำกัด 68/87 หมู่ 7 ถนนท่าข้าม แขวงแสมดำ เขตบางขุนเทียน กรุงเทพฯ 10150 โทร 0-2895-7577 โทรสาร 0-2895-7890